الفبای زندگی


+ روش تدریس ماده چیست 1 با استفاده از الگوی ساخت گرایی

ساخت گرایی

الگوی تدریس ساخت گرا بر این باور است که دانش آموزان طی تلاش برای حل مسائل علمی دائما فرصت سامان دهی و بازسازی ادراکات خود را دارند و می توانند برای رسیدن به دانش چندین راه را برنامه ریزی کنند . کلاس هایی که از طریق راهکار های ساخت گرا اداره می شوند تقریبا جوی شبیه کارگاه آموزشی دارند.

این کلاس ها فرصت کشف فعال ، کاوشگری و آزمایش را در اختیار دانش آموزان قرار می دهند و موقعیت ها و قالب های گوناگون آموزشی مانند پروژه ، خواندن ، گزارش دادن، و بحث و گفت و گو را فراهم می سازند و دانش آموزان را به استدلال کردن ، سوال کردن، برقراری ارتباط و ... وا می دارند. الگوی ساخت گرایی دانش آموزان را برای تحلیل ، تفسیر و پشی بینی ترغیب می کند و در فرایند آموزش تاکید زیادی بر سوالات باز پاسخ دارد.

نقش معلم در تدریس ساخت گرا نقس زمینه سازی و هدایت است زیرا در این روش مسولیت اساسی با دانش آموزان است که به گرد آوری ، آزمایش ، شرح و بسط و تفسیر اطلاعا می پردازند.

 

مراحل الگو

1-   درگیر کردن

تحریک حس کنجکاوی و علاقه ی دانش آموزان از طریق انجام یک فعالیت،

 طرح یک سوال جالب

، خواندن یک داستان نیمه تمام، نشان دادن یک عکس جالب و...

 

2-  کاوش

مشاهده ی دقیق و ثبت مشاهدات

تفکر آزاد و بحث گروهی

پیش بینی و انجام آزمایش

 

3-      توصیف

شرح و توصیف دقیق مشاهدات به صورت کتبی و شفاهی

بیان را ه حل ها و پاسخ های احتمالی

 

4-  شرح و بسط

جمع آوری اطلاعات از منابع مختلف

تعمیم و گسترش یافته ها و ایجاد ارتباط بین ایده های مرتبط به هم

 

5-   ارزشیابی

ارزیابی دانش و به ویژه مهارت های کسب شده در فرایند یادگیری.

استفاده از روش خود ارزشیابی

 

 

اجرای الگو

موضوع: ماده چیست1  علوم دوم ابتدایی

گام اول: درگیر کردن

این مرحله برای جلب توجه کلاس به موضوع مورد آموزش و ایجاد هیجان و انگیزه در فراگیران طراحی شده است.

دانش آموزان را به گروه های سه نفری تقسیم می کنیم و به هر گروه یک عدد  بادکنک باد شده، یک برگ کاغذ و یک بادکنک پر شده با آب می دهیم. اکنون تصاویر یا اجسامی را به آن ها نشان می دهیم که گویای سه حالت ماده باشند. مثلا: تعدادی چوب به عنوان حالت جامد، آب یا مایع های دیگر برای معرفی حالت مایع و بادکنک یا توپ پرباد برای حالت گازی. توضیحی درباره ی سه حالت ماده به آن ها نمی دهیم و می گذاریم با اشیایی که به آن ها داده ایم خودشان تازه ها را کشف کنند.

گام دوم: کاوش

در این مرحله که در واقع مطالعه بعد از ایجاد انگیزه می باشد دانش آموزان در حیطه فعالیت مشخص شده به تفکر آزاد می پردازند. این مرحله به دانش آموزان در ایجاد یک قالب و چارچوب فکری برای تشکیل مفاهیم جدید کمک می کند.

اکنون مرحله شروع شناسایی و آزمایش توسط دانش آموزان است. از آنها می خواهیم  درباره ی چیزهایی که به آن ها داده ایم  روی یک برگ کاغذ، هرچه به ذهنشان می رسد بنویسند. به دانش آموزانی که بادکنک پر از هوا یا آب داده ایم می گوییم تا پس از نوشتن درباره ی حالت بادکنک، نخ بادکنک ها را به آهستگی باز کنند .

گام سوم: توصیف

در این مرحله باید رشته کار را به دست دانش آموزان بدهیم. از آن ها می خواهیم برای کار و فعالیت هایی که انجام داده اند توضیح منطقی و مستدل ارائه کنند. از هر گروه یک نفر انتخاب می کنیم تا به توصیف مشاهدات گروه بپردازد. این توصیف می تواند با استفاده از برگه ی یادداشتی که در مرحله ی قبل کامل شده است صورت بگیرد.

 از دانش آموزان می خواهیم در باره ی آنچه رخ داده و حالت آن چه درون بادکنک هاست ، ویژگی هایی که دارند و آنچه بعد از باز کردن درب بادکنک رخ داده توضیح بدهند . دانش آموزان را  راهنمایی        می کنیم تا در توصیف خود از کلماتی مانند سفت ، غیر قابل مشاهده ، مرطوب ، بی شکل ، سبک، سنگین و ... استفاده کنند.

گام چهارم: شرح و بسط

در این مرحله می توانیم پیرامون مفاهیم اصلی درس مطالبی ارائه دهیم. بیان مثال های اضافی و موارد بیشتر درباره موضوع اصلی می تواند به دانش آموزان کمک کند تا خودشان مشکلات را حل کرده و پاسخ سوالات خود را بیابند. در این مرحله آن ها می توانند با استفاده از منابع مختلف اطلاعات خود را گسترش دهند. از دانش آموزان می خواهیم از آموخته ها و یادگییر های قبلی خود برای بسط و تعمیم به دیگر مفاهیم استفاده کنند.

روی تخته کلاس سه ستون برای سه حالت جامد، مایع و گاز می کشیم. کمی درباره هریک از حالت های ماده توضیح می دهیم و سپس با کمک دانش آموزان، خصوصیات مربوط به هر یک از حالت های ماده را        می نویسیم در حین کار اشتباه های آن ها را تصحیح می کنیم ، به این معنی که اگر اشتباها خصوصیتی را برای جسم جامدی مثال زدند، با کمی توضیح خصوصیت مورد نظر را برای حالتی از ماده که صحیح است،      می نویسیم . از دانش آموزان می خواهیم تا مثال های متعددی از حالات مواد ارائه کنند خودمان هم در این کار به آن ها کمک می کنیم تا جایی که دانش آموزان کاملا به مفهوم مورد نظر برسند. سعی می کنیم همه ی دانش آموزان در بحث شرکت کنند.

« بچه ها را برای تلاش بیشتر و بررسی دقیق تر هدایت کنید»

 

گام پنجم: ارزشیابی

در این مرحله برای ارزشیابی پایانی از هر گروه می خواهیم توصیف کاملی از حالات مختلف مواد( جامد،مایع و گاز) بنویسند و آن را ارائه دهند. سپس آن را در اختیار گروه دیگر قرار می دهیم و می خواهیم تا بر اساس معیار های تعیین شده از سوی معلم آن را مورد ارزشیابی قرار دهند. از روش خود ارزیابی هم می توانیم استفاده کنیم.

دانش آموزان در پایان اجرای طرح باید بر این نکات مسلط شده باشند:

Ø      تعریف دقیقی از سه حالت ماده ارائه دهند.

Ø      برای هر حالت حداقل پنج مثال ارائه کنند.

Ø      تفاوت ها واحتمالا کاربرد مختصری از هر یک از حالت های ماده را بیان کنند.

 

         

منابع:

ماهنامه رشد آموزش ابتدایی، دوره ی یازدهم، اسفند 86 .

مجموعه کتاب های آموزش فعال علوم ، شماره 11

 

 

نویسنده : جالینوس داوری ; ساعت ۸:۱٤ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٩/٦
تگ ها:
comment نظرات () لینک