الفبای زندگی
 
قالب وبلاگ

دریافت مفهوم

تنیسون و همکارانش (1986) تحقیقات مهمی درباره یادگیری مفاهیم انجام دادند. این محققان دو نوع آموزش را با با هم مقایسه کردند. در یک نوع آموزش به دانش آموزان ابتدا تعریف مفهوم و سپس نمونه ها و مثال ها ارائه می شود.در نوع دیگر آموزش ابتدا نمونه ها و مثال ها عرضه می شودو سپس دانش آموزان خودشان ویژگی های مفهوم و تعاریف را بدست می آورند. نتایج این تحقیق نشان داده است که روش دوم یعنی وقتی بررسی نمونه ها مقدم بر بحث درباره ویژگی ها و تعاریف مربوط به مفهوم مطرح می شود مطالب برای مدت طولانی تری در ذهن دانش آموزان باقی می ماند.الگوی دریافت مفهوم بر این اساس و به منظور کمک به دانش آموزان  در یادگیری موثرتر مفاهیم و براساس مطالعات برونر پیرامون شیوه ی تفکر طراحی گردیدهاست. در این الگو مفاهیم و تعاریف به طور مستقیم در اختیار دانش آموزان قرار نمی گیرد. ابتدا نمونه هایی که برخی از آنها ویژگی های مفهوم مورد نظر را دارا هستند و برخی دیگر فاقد آن ویژگی ها هستند ( نمونه های مثبت و منفی) در اختیار دانش آموزان قرار می گیرد و دانش آموزان با مقایسه این نمونه ها به مفاهیم دست می یابند.

مراحل الگو

1-      ارائه

ü       گزینش مفهوم مناسب و سازماندهی آن در قالب نمونه های مثبت و منفی توسط معلم

 

ü        مقایسه نمونه های مثبت و منفی با یکدیگر و فرضیه سازی توسط دانش آموزان.

 

2-      دستیابی  به مفهوم

 

ü       ارائه نمونه های بیشتر

ü       تایید فرضیه های درست نامگذاری مفهوم و بیان تعاریف توسط معلم

3-      تحلیل شیوه تفکر

 

ü       بحث گروهی درباره فرضیه ها

ü       بیان جریان تفکر دانش آموزان برای دستیابی به مفهوم توسط خود دانش آموزان

اجرای الگو:

گام اول: برای اجرای این مرحله باید از قبل برای مفهومی که می خواهید آن را آموزش دهید تعدادی نمونه مثبت ومنفی آماده کنید. منظور از نمونه های مثبت نمونه هایی است که ویژگی آن مفهوم را دارا باشد و منظور از نمونه های منفی نمونه هایی است که ویژگی آن مفهوم را دارا نباشد.این نمونه ها می تواند نوشتاری ، تصویر و نمودار  باشد. باید این نمونه ها را در اختیار دانش آموزان قرار دهید و مثبت یا منفی بودن آن ها را نیز مشخص کنید.

برای مثال مفهوم مایع در علوم دوم ابتدایی:

    بلی

   خیر

آب، چای ، شیر ،خون نوشابه  ،بنزین ،شربت

سنگ،چوب،هوا، کبریت،کتاب،دود، میز،بشقاب

دراین مرحله معلم آن قدر کار ارائه ی مثال ها و غیر مثال ها را ادامه می دهد تا فراگیران بع مفهوم مورد نظر راهنمایی شوند.در مراحل متفاوت این گام معلم از فراگیران می پرسدکه چند نفر مفهوم مورد نظر را حدس زده اند.چنانچه تعداد قابل ملاحظه ای باشد گام بعدی را شروع می کنیم.

گام دوم:

دانش آموزان در مرحله ی قبل نمونه های مثبت و منفی را با هم مقایسه کرده اند و با توجه به عامل یا عوامل مشترکی که بین مثال های مثبت وجود داشته فرضیه هایی در ذهن آن ها نقش بسته است.

در این مرحله چند نمونه ی دیگر در اختیار دانش آموزان قرار دهیدولی این بار مثبت یا منفی بودن آن ها را مشخص نکنید بلکه از دانش آموزان بخواهیدکه مثبت یا منفی بودان آن ها را بیان کنند. سپس اجازه دهید دانش آموزان فرضیه ها و تعاریف خود را ارائه دهند. فرضیه های درست را تایید کرده و مفهوم را نام گذاری نمایید. در صورت لزوم از دانش آموزان بخواهید نمونه های دیگری مطرح کنند.

 

             بلی

                 خیر

آبلیمو ، نفت ، دوغ

آب پرتقال

پرتقال ، قند، مداد ،لیوان ،

 گوشت ، لامپ ، باد

 

 

گام سوم:

در این مرحله از دانش آموزان بخواهید درباره تفکرات خود در دو مرحله ی قبل صحبت کنند، از آن ها بپرسید:

«در ابتدا چه فکر می کردید؟چرا آن طور فکر می کردید؟»

این سوالات شروع خوب یبرای یک بحث گروهی خواهد بودکه در آن دانش آموزان راهبردهای شیوه ی تفکر یکدیگر را کشف می کنند. در واقع دانش آموزان راهی را که برای دستیابی به مفهوم طی کرده اند بیان می کنند.

همچنین آن ها می توانند درباره ی چگونگی شکل گیری فرضیه ها در ذهنشان و نیز انواع و تعداد فرضیه ها بحث کنند. هدف این مرحله این است که راه درست کشف مطالب را به صورت غیر مستقیم با دانش آموزان تمرین کرده و مهارت های تفکر را در آن ها تقویت کنیم.

کارکردهای مثبت استفاده از این الگو:

1-    بالا بردن سطح تحمل ابهام در فراگیرنده.

2-    پایداری و عمق بیشتر مطالب یاد گرفته شده.

3-     بهبود و تقویت قدرت تفکر و درک مفاهیم و اصول.

4-     یادگیری تفکر استقرایی ،دستیابی به نتیجه ازجز به کل

5-     افزایش انگیزه ی یادگیری با ایجاد حالت بازی و معما در جریان تدریس.

 

 

١-     مراقب نمونه های مثبت و منفی  که تهیه می کنید باشید. تهیه این نمونه ها دقت و تمرین زیادی نیاز دارد. نمونه های مبهم گیج کننده هستند.

٢-     مراقب مفهومی که برای تدریس با این الگو انتخاب می کنید باشید . زیرا تهیه ی نمونه ها ی مثبت و منفی برای برخی مفاهیم دشوار است.

     ٣- درصورتی که کار را به صورت انفرادی انجام می دهید مراقب دانش آموزانی باشید که از فعالیت های یادگیری دور مانده ه اند و منزوی و گوشه گیر هستند.

۴-   در آموزش یک مفهوم پیچیده مراقب باشید که فقط بر ویژگی ها و صفات مهم آن مفهوم تاکید کنید و صفات جزئی را نادیده بگیرید.

            منبع:

             ماهنامه تکنولوژی آموزشی آبان 88 13

[ ۱۳۸۸/۸/٢٩ ] [ ٧:٤٠ ‎ق.ظ ] [ جالینوس داوری ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

جالینوس داوری هستم لیسانس آموزش ابتدایی و دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی. کارشناس آموزش ابتدایی شهرستان و مدرس کتب جدیدالتالیف ریاضیات و ارزشیابی توصیفی دوره ابتدایی شهرستان رودان از توابع استان هرمزگان ،هدف از راه اندازی این وبلاگ ارائه تجربیات شخصی و همچنین تبادل اطلاعات در زمینه های مختلف آموزشی بین همکاران می باشد. ورود شما را به این وبلاگ خوش آمد می گویم.
امکانات وب

آپلود نامحدود عکس و فایل

آپلود عکس

دریافت کد آپلود سنتر