الفبای زندگی


+ علوم پایه دوم درس هشتم : صدا

ادامه مطلب


درس در یک نگاه :

در این درس دانش آموزان با انجام فعالیت های مختلف پی می برند که صدا در اثر لرزش چیزها به وجود می آید. آن ها به شناسایی صدا هایی که در محیط اطرافشان است می پردازند و می توانند،صداها را از نظر نازک یا کلفت بودن طبقه بندی می کنند.

آنچه دانش آمزان درباره صدا می دانند:

سال اول : با انجام فعالیت هایی منبع صداهای مختلف را شناسایی کرده و به نقش گوش در شناسایی صدا ها پی برده اند.

هدف ها : انتظار می رود در فرایند آموزش این درس هردانش آموز به هدف های زیر برسد :

 

دانستنی ها و مهارت ها :

 

  1. با وسیله های مختلف چگونگی تولید صدا را آزمایش کند.
  2. با انجام آزمایش،صدا ها را از نظر ناز و کلفن بودن مقایسه نماید.
  3. با ابزار ساده یک تلفن بسازد.

 

نگرش:

 

1. نسبت به رعایت حقق دیگران حساس شود.

 

 

 

 

 

دانستنی ها برای معلم

 

صوت :

معمولاً وقتی جسمی مرتعش شود ، صدا تولید می شود . ارتعاش یا نوسان حرکت ، به صورت رفت و برگشت است که به شکل بالا و پایین رفتن یا عقب و جلو رفتن نمود پیدا می کند . اگر بر سیم های سنتور ضربه ای بزنیم سیم ها به سرعت رفت و برگشت کرده ،مرتعش می شوند و تولید صدا می کنند . اگر حرکت سیم را متوقف کنیم ، صدایی از آن تولید نمی شود و ما چیزی نمی شنویم . وقتی جسمی مرتعش می شود ، هوای موجود در اطراف آ به ارتعاش در می آید .ارتعاش هوا سبب تغییر جرئی فشار هوا و جابه جایی آن می شود . اگر ارتعاش هوا به گونه ای باشد که بتواند پرده ی گوش را به ارتعاش در آورد ، بخش هایی از گوش میانی و گوش داخلی نیز مرتعش می شوند و صدا شنیده می‌شود . انسان فقط صوت هایی را می تواند بشنود که منبع آن 2000-20 ارتعاش در ثانیه دارد . بعضی از جانوران می توانند ، صداهای زیر و صداهای خیلی ضعیف را بشنوند ؛ مثلاً سگ و موش صداهای زیر و ضعیفی را می توانند بشنوند که انسان قادر به شنیدن آن صداها نیست .

صدا از هوا به خوبی می گذرد اما بعضی مواد جامد صدا را بهتر از هوا از خود عبور می‌دهند ؛ مثلاً ، اگر گوشمان را روی یک میز چوبی یا فلزی تکیه دهیم ، صدای ضربه‌های ناخن را که به آرامی روی میز کشیده می شود ، به خوبی می شنویم ولی در حالت عادی که گوشمان از میز دور است ، این صدا را نمی شنویم . موادی مانند پشم ، پنبه و اسفنج صدا را به خوبی از خود عبور نمی دهند . به همین دلیل است که وقتی در گوش خود پنبه می گذاریم ، صدای اطراف را به سختی می شنویم . مواد مایع هم مانند مواد جامد صدا را از خود عبور می دهند . غواصان صداهای زیر آب را خوب می شنوند . آنان زیر آب صدای موتور قایق را زودتر از کسی می شنوند که بیرون از آب و به همان فاصله قرار دارد و صدا از راه هوا به گوششان می رسد ؛ بنابراین ، برای انتشار صوت ، به محیط واسطه احتیاج نیست . صدا در خلا منتشر نمی شود

 در سطح کره ماه که هوا وجود ندارد ، افراد نمی توانند صدای یکدیگر را بشنوند . در این موارد باید ارتعاش های صوتی را به علامت های الکتریکی یا رادیویی تبدیل کنند .

انسان می تواند به روش های گوناگون صدا تولید نماید . صدای معمولی افراد از طریق گلو و دهان به وجود می آید . برای احساس این فرایند می توانید هنگام حرف زدن دستتان را روی گلویتان بگذارید ، در این صورت ، احساس می کنید که گلویتان ارتعاش دارد . در واقع ، با خرخر کردن می توانید ارتعاش را در گلویتان احساس کنید . در حنجره ماهیچه های باریکی به نام تارهای صوتی قرار دارد . وقتی حرف می زنید تارهای صوتی را به ارتعاش در می آورید . برای این کار ، هوای درون شش ها از میان تارهای صوتی عبور می کنند . در این حال ، تارهای صورتی مرتعش می شوند و صوت ایجاد می شود . ما می توانیم ارتعاش های تارهای صوتی را تغییر بدهیم زمانی که ارتعاش تارهای صوتی خیلی تند باشد ، صدای زیر تولید می شود و وقتی ارتعاش تارهای صوتی کند باشد ، صدای بم تولید می شود . با تغییر دادن وضع زبان و دهان ، صداها به صورت کلمه ادائ می شود ؛ به این صورت است که انسان از طریق صدا ارتباط برقرار می کند و حرف می‌زند . زیر ( نازک ) و بم ( کلفت ) بودن صداها به تعداد ارتعاش در ثانیه آن ها بستگی دارد . هر چه تعداد ارتعاش ها در ثانیه ( بسامد ) بیشتر باشد ، صدا زیرتر و هر چه کم تر باشد ، صدا بم تر خواهد بود . به این ترتیب است که صدای ارتعاش پوسته ی طبل ، بم و صدای ارتعاش سوت ، زیر است و هر چه ابعاد جسمی کوچک باشد ، آن جسم تندتر ارتعاش کرده و صدای زیرتر تولید می کند و برعکس ، هر چه ابعاد جسمی بزرگ تر باشد وقتی آن را به ارتعاش در می آوریم کندتر از ارتعاش می نماید و صدای بم تولید می‌کند . یکی از ویژگی های صدا ، بلند و اهسته بودن آن است که بستگی به انرژی صوتی دارد . صدای بلند انرژی صوتی بیشتری دارد و صدای آهسته یا کوتاه انرژی کم‌تری دارد .

نویسنده : جالینوس داوری ; ساعت ٩:٤٠ ‎ق.ظ ; ۱۳۸۸/٥/۱٩
تگ ها:
comment نظرات () لینک