الفبای زندگی


+ زنگ املای کلاس من

من فقط دو ماه اول سال  یعنی مهر و آبان رو خودم از دانش آموزام املا می گیرم و از این به بعد هر زنگ املا یک نفر مسئول املا است. این شخص رو جلسه ی قبل با توجه به درس و انظباطش انتخاب می کنم. زنگ املا از قسمتی از درس رو که مشخص کرده ام املا از بچه ها می گیره. البته خودم بالا سرش هستم و اگه جایی لازم باشه کمکش می دم و تکرار می کنم. املا که  تموم شد ، دفترهای املا رو جمع می کنه و هر دفتر رو به یکی غیر از صاحب خودش می ده و بچه ها شروع به تصحیح املا می کنن. اونا فقط کلمه هایی رو که اشتباه نوشته شده زیرش خط می کشند. تموم که شد برای نمره دادن پیش خودم می یارن و خودم نمره رو بهشون می دم. دانش آموزان هم باید کلمه هایی رو که غلط نوشته اند صحیحش رو بنویسند و با اون یک جمله بسازند. یک دفتر مخصوص هم برا املای خانگی دارند که هر درس رو به 4 یا 5 قسمت می کنند و در این چند جلسه د رمنزل از دانش آموز املا خانگی گرفته می شه. از سه زنگ املایی که درطول هفته دارم یگ زنگ رو به املای پای تخته ای ، املای تکمیلی و فعالیت هایی برای رفع مشکلات املایی دانش آموزانم اختصاص می دهم.

در پایان اگه همکاران شیوه ی جدید یا ابتکاری واسه زنگ املا دارن ، منتظر نظراتشون  هستم.

موفق باشید.

نویسنده : جالینوس داوری ; ساعت ۱٠:٢٧ ‎ق.ظ ; ۱۳۸۸/٩/٢۸
تگ ها:
comment نظرات () لینک

+ درس می خواهم وضو بگیرم به روایت تصویر

 

نویسنده : جالینوس داوری ; ساعت ۸:۳۸ ‎ق.ظ ; ۱۳۸۸/٩/۱٩
تگ ها:
comment نظرات () لینک

+ کوهپیمایی امسال کلاسم

 

 

 فاصله مدرسه ما از کوه چیزی حدود ١٠٠ متر می باشد و یکی از کارهایی که هرساله در طول سال انجام می دهیم کوهپیمایی است که امسال هم در آبان ماه برگزار کردم .

کوهپیمایی و گردش علمی فرصت مناسبی برای بالفعل رساندن رفتارهای بالقوه دانش آموزان است.

 

 

نویسنده : جالینوس داوری ; ساعت ۸:٤٢ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٩/۱۸
تگ ها:
comment نظرات () لینک

+ حالت های ماده

در درس ماده چیست1 علوم پایه دوم به تشریح سه حالت ماده یعنی جامد،مایع و گاز پرداخته. اما امروزه دیگه همه می دونند که ماده چهار حالت داره گرچه پرداختن به حالت چهارم ماده یعنی پلاسما برای دانش آموزان پایه دوم کمی دشواره اما در حین تدریس متوجه شدم که یکی دوتا از دانش آموزان در این مانده بودند که آتش در کدام دسته از مواد قرار می گیرد. چند نفر می گفتند که آتش  جز گازها است. اما وقتی آتش رو با خواص گازها مطابقت دادند متوجه شدند که آتش گاز نیست و جز هیچ کدوم از این سه دسته قرار نمی گیرد. من هم یه سری توضیحاتی در این مورد بهشون دادم و گفتم که در سال های آینده با یک شکل جدیدی از ماده آشنا می شوید که شعله ی آتش در اون دسته قرار می گیره.

اما غیر از این چهار حالت دانش امروزی دو حالت دیگری از ماده را نیز جز دسته بندی های مواد به حساب آورده که با این حساب  می توانیم بگوییم    مواد شش حالت دارند.

 

جامد

در حالت جامد ، نیروهای بین مولکولی ، بقدری قویتر از انرژی جنبشی هستند که باعث سخت شدن جسم در نتیجه عدم جاری شدن آن می‌گردند. جامدات شکل و حجم معینی دارند. در جامدات فاصله مولکولها مانند فاصله آنها در مایع است. جامدات نمی‌توانند مانند وضعیتی که حالات مایع و گاز دارند، آزادانه به اطراف حرکت کنند. بلکه ، در جامد ، مولکولها در مکانهای خاصی قرار می‌گیرند و فقط می‌توانند در اطراف این مکانها حرکت نوسانی رفت و برگشتی بسیار کوچک انجام دهند.

این حرکت نوسانی ، بخصوص در جامدات بلورین ، کاربردهای صنعتی و علمی زیادی را برای این دسته از مواد به دنبال دارد.

مایع

در حالت مایع ، مولکولها بهم نزدیک‌تر بوده، بطوریکه نیروهای مابینشان قویتر از انرژی جنبشی آنان می‌باشد. از طرف دیگر ، نیروها آنقدر قوی نیستند که قادر به ممانعت از حرکت مولکولها گردند. از این روست که جریان مایع از ظرفی به ظرف دیگر شدنی است، اما نسبت سرعت جاری شدن آب در مقایسه با مایعات دیگر از قبیل روغنها و گلسیرین بسیار متفاوت است که این تفاوت در سرعت جاری شدن ، میزان مقاومت یک مایع در مقابل جاری شدن ،یعنی ویسکوزیته آن خوانده می شود که خود تابعی از شکل ، اندازه مولکولی ، درجه حرارت و فشار می‌باشد. بنابراین مایعات حجم معین و شکل نامعینی دارند.

فاصله مولکولها در مایعات در مقایسه با گازها بسیار کم است. در مایعات ، مولکولها به اطراف خود حرکت می‌کنند و به سهولت روی هم می‌لغزند و راحت جریان (شارش) پیدا می‌کنند. مواد مایع با قابلیت شکل پذیری و جریان یافتن در شبکه‌های ریز ، کاربردهای زیادی در صنعت پیدا کرده‌اند.

گاز

حالت فیزیکی مواد در شرایط فشار و درجه حرارت طبیعی ، بستگی به اندازه مولکولی و نیروهای فی‌مابین آن دارد. اگر مقدار کمی از یک گاز ، در یک تانک نسبتا بزرگی قرار گیرد، مولکولهای آن با سرعت در سرتاسر تانک پخش می‌شوند. پخش سریع مولکولهای گاز دلالت بر آن می‌کند که نیروهای موجود فی‌مابین مولکولها ، بمراتب ضعیفتر از انرژی جنبشی آن است و از آنجایی که ممکن است مقدار کمی از یک گاز در سرتاسر تانک یافت شود، نشان دهنده آن است که مولکولهای گاز باید نسبتا از هم فاصله گرفته باشند. بنابراین گازها شکل و حجمشان بستگی به ظرفی دارد که در آن جای دارند.

در حالت گازی ، مولکولها آزادانه به اطراف حرکت کرده و با یکدیگر و نیز با دیواره ظرف برخورد می‌کنند. فاصله مولکولها در حالت گازی در حدود چند ده برابر فاصله آنها در حالت مایع و جامد است. اگر در یک ظرف نوشابه پلاستیکی را بسته و آنرا متراکم کنید و سپس آنرا با آب پر کرده و دوباره سعی کنید که آنرا متراکم کنید، در حالت اول بعلت فاصله زیاد بین مولکولی در گاز ، متراکم کردن سنگین‌تر و سخت‌تر صورت می‌گیرد، در صورتی که در حالت دوم چنین نیست.

پلاسما

پلاسما حالت چهارمی از ماده است که دانش امروزی نتوانسته آنها را جزو سه حالت دیگر پندارد و مجبور شده آنرا حالت مستقلی به حساب آورد. این ماده با ماهیت محیط یونیزه ، ترکیبی از یونهای مثبت و الکترون با غلظت معین می‌باشد که مقدار الکترونها و یونهای مثبت در یک محیط پلاسما تقریبا برابر است و حالت پلاسمای مواد ، تقریبا حالت شبه خنثایی دارد. پدیده‌های طبیعی زیادی از جمله آتش ، خورشید ، ستارگان و غیره در رده حالت پلاسمایی ماده قرار می‌گیرند.

پلاسما شبیه به گاز است، ولی مرکب از ذرات باردار متحرکی به نام یون است. یونها بشدت تحت تاثیر نیروهای الکتریکی و مغناطیسی قرار می‌گیرند. مواد طبیعی در حالت پلاسما عبارتند از انواع شعله ، بخش خارجی جو زمین ، اتمسفر ستارگان ، بسیاری از مواد موجود در فضای سحابی و بخشی از دم ستاره دنباله‌دار و شفقهای قطبی شمالی. نمایش خیره کننده از حالت پلاسمایی ماده است که در میدان مغناطیسی جریان می‌یابد.

بد نیست بدانید که دانش امروزی حالات دیگری از جمله برهمکنش ضعیف و قوی هسته‌ای را نیز در دسته‌بندیها بعنوان حالات پنجم و ششم ماده بحساب می‌آورد که از این حالات در توجیه خواص نکلئونهای هسته ، نیروهای هسته‌ای ، واکنش های هسته‌ای و در کل فیزیک ذرات بنیادی استفاده می‌شود.

 

 

چگال بوز-اینشتین

حالت پنجم با نام ماده چگال بوز-اینشتین (Booze- Einstein condensate)  ) که در سال ۱۹۹۵ کشف شد، در اثر سرد شدن ذراتی به نام بوزون‌ها (Bosons) تا دماهایی بسیار پایین پدید می‌آید. بوزون‌های سرد در هم فرومی‌روند و ابر ذره‌ای که رفتاری بیشتر شبیه یک موج دارد تا ذره‌های معمولی ، شکل می‌گیرد. ماده چگال بوز-اینشتین شکننده‌ است و سرعت عبور نور در آن بسیار کم است.

چگال فرمیونی

حالت تازه هم ماده چگال فرمیونی (Fermionic condensate) است. "دبورا جین" (Deborah Jin) از دانشگاه کلورادو که گروهش در اواخر پاییز ۱۳۸۲ ، موفق به کشف این شکل تازه ماده شده‌ است، می‌گوید: "وقتی با شکل جدیدی از ماده روبرو می‌شوید، باید زمانی را صرف شناخت ویژگیهایش کنید. آنها این ماده تازه را با سرد کردن ابری از پانصدهزار اتم پتاسیم با جرم اتمی 40 تا دمایی کمتر از یک میلیونیم درجه بالاتر از صفر مطلق پدیدآوردند. این اتمها در چنین دمایی بدون گرانروی جریان می‌یابند و این ، نشانه ظهور ماده‌ای جدید بود. در دماهای پایین‌تر چه اتفاقی میافتد؟ هنوز نمیدانیم."

ماده چگال فرمیونی بسیار شبیه ماده چگال بوز-اینشتین (BEC) است. ذرات بنیادی و اتمها در طبیعت می‌توانند به شکل بوزون یا فرمیون باشند. یکی از تفاوتهای اساسی میان آنها حالتهای کوانتومی مجاز برای ذرات است. تعداد زیادی بوزون می‌توانند در یک حالت کوانتومی باشند ، مثلا انرژی ، اسپین و ... آنها یکی باشد ، اما مطابق اصل طرد پائولی ، دو فرمیون نمی‌توانند همزمان حالتهای کوانتومی یکسان داشته باشند.

برای همین ، مثلا در آرایش اتمی ، الکترونها که فرمیون هستند، نمی‌توانند همگی در یک تراز انرژی قرار گیرند. در هر اوربیتال تنها دو الکترون که اسپین‌های متفاوت داشته باشند، جا می‌گیرد و الکترونهای بعدی باید به اوربیتال دیگری با انرژی بالاتر بروند. بنابراین اگر فرمیونها را سرد کنیم و انرژی آنها را بگیریم ، ابتدا پایین‌ترین تراز انرژی پر می‌شود ، اما ذره بعدی باید به ترازی با انرژی بالاتر برود.

وجود ماده چگال فرمیونی همانند ماده چگال یوز- اینشتین سالها قبل پیش‌بینی شده و خواص آن محاسبه شده بود ، اما رسیدن به دمای نزدیک به صفر مطلق که برای تشکیل این شکل ماده لازم است تاکنون ممکن نشده بود. هر دو از فرورفتن اتمها در دماهایی بسیار پایین ساخته می‌شوند. اتمهای BEC بوزون ‌هستند و اتمهای ماده چگال فرمیونی ، فرمیون.

 

منبع:  http://daneshnameh.roshd.ir

 

نویسنده : جالینوس داوری ; ساعت ۱٠:٤٠ ‎ق.ظ ; ۱۳۸۸/٩/۱۳
تگ ها:
comment نظرات () لینک

+ روش تدریس ماده چیست 1 با استفاده از الگوی ساخت گرایی

ساخت گرایی

الگوی تدریس ساخت گرا بر این باور است که دانش آموزان طی تلاش برای حل مسائل علمی دائما فرصت سامان دهی و بازسازی ادراکات خود را دارند و می توانند برای رسیدن به دانش چندین راه را برنامه ریزی کنند . کلاس هایی که از طریق راهکار های ساخت گرا اداره می شوند تقریبا جوی شبیه کارگاه آموزشی دارند.

این کلاس ها فرصت کشف فعال ، کاوشگری و آزمایش را در اختیار دانش آموزان قرار می دهند و موقعیت ها و قالب های گوناگون آموزشی مانند پروژه ، خواندن ، گزارش دادن، و بحث و گفت و گو را فراهم می سازند و دانش آموزان را به استدلال کردن ، سوال کردن، برقراری ارتباط و ... وا می دارند. الگوی ساخت گرایی دانش آموزان را برای تحلیل ، تفسیر و پشی بینی ترغیب می کند و در فرایند آموزش تاکید زیادی بر سوالات باز پاسخ دارد.

نقش معلم در تدریس ساخت گرا نقس زمینه سازی و هدایت است زیرا در این روش مسولیت اساسی با دانش آموزان است که به گرد آوری ، آزمایش ، شرح و بسط و تفسیر اطلاعا می پردازند.

 

مراحل الگو

1-   درگیر کردن

تحریک حس کنجکاوی و علاقه ی دانش آموزان از طریق انجام یک فعالیت،

 طرح یک سوال جالب

، خواندن یک داستان نیمه تمام، نشان دادن یک عکس جالب و...

 

2-  کاوش

مشاهده ی دقیق و ثبت مشاهدات

تفکر آزاد و بحث گروهی

پیش بینی و انجام آزمایش

 

3-      توصیف

شرح و توصیف دقیق مشاهدات به صورت کتبی و شفاهی

بیان را ه حل ها و پاسخ های احتمالی

 

4-  شرح و بسط

جمع آوری اطلاعات از منابع مختلف

تعمیم و گسترش یافته ها و ایجاد ارتباط بین ایده های مرتبط به هم

 

5-   ارزشیابی

ارزیابی دانش و به ویژه مهارت های کسب شده در فرایند یادگیری.

استفاده از روش خود ارزشیابی

 

 

اجرای الگو

موضوع: ماده چیست1  علوم دوم ابتدایی

گام اول: درگیر کردن

این مرحله برای جلب توجه کلاس به موضوع مورد آموزش و ایجاد هیجان و انگیزه در فراگیران طراحی شده است.

دانش آموزان را به گروه های سه نفری تقسیم می کنیم و به هر گروه یک عدد  بادکنک باد شده، یک برگ کاغذ و یک بادکنک پر شده با آب می دهیم. اکنون تصاویر یا اجسامی را به آن ها نشان می دهیم که گویای سه حالت ماده باشند. مثلا: تعدادی چوب به عنوان حالت جامد، آب یا مایع های دیگر برای معرفی حالت مایع و بادکنک یا توپ پرباد برای حالت گازی. توضیحی درباره ی سه حالت ماده به آن ها نمی دهیم و می گذاریم با اشیایی که به آن ها داده ایم خودشان تازه ها را کشف کنند.

گام دوم: کاوش

در این مرحله که در واقع مطالعه بعد از ایجاد انگیزه می باشد دانش آموزان در حیطه فعالیت مشخص شده به تفکر آزاد می پردازند. این مرحله به دانش آموزان در ایجاد یک قالب و چارچوب فکری برای تشکیل مفاهیم جدید کمک می کند.

اکنون مرحله شروع شناسایی و آزمایش توسط دانش آموزان است. از آنها می خواهیم  درباره ی چیزهایی که به آن ها داده ایم  روی یک برگ کاغذ، هرچه به ذهنشان می رسد بنویسند. به دانش آموزانی که بادکنک پر از هوا یا آب داده ایم می گوییم تا پس از نوشتن درباره ی حالت بادکنک، نخ بادکنک ها را به آهستگی باز کنند .

گام سوم: توصیف

در این مرحله باید رشته کار را به دست دانش آموزان بدهیم. از آن ها می خواهیم برای کار و فعالیت هایی که انجام داده اند توضیح منطقی و مستدل ارائه کنند. از هر گروه یک نفر انتخاب می کنیم تا به توصیف مشاهدات گروه بپردازد. این توصیف می تواند با استفاده از برگه ی یادداشتی که در مرحله ی قبل کامل شده است صورت بگیرد.

 از دانش آموزان می خواهیم در باره ی آنچه رخ داده و حالت آن چه درون بادکنک هاست ، ویژگی هایی که دارند و آنچه بعد از باز کردن درب بادکنک رخ داده توضیح بدهند . دانش آموزان را  راهنمایی        می کنیم تا در توصیف خود از کلماتی مانند سفت ، غیر قابل مشاهده ، مرطوب ، بی شکل ، سبک، سنگین و ... استفاده کنند.

گام چهارم: شرح و بسط

در این مرحله می توانیم پیرامون مفاهیم اصلی درس مطالبی ارائه دهیم. بیان مثال های اضافی و موارد بیشتر درباره موضوع اصلی می تواند به دانش آموزان کمک کند تا خودشان مشکلات را حل کرده و پاسخ سوالات خود را بیابند. در این مرحله آن ها می توانند با استفاده از منابع مختلف اطلاعات خود را گسترش دهند. از دانش آموزان می خواهیم از آموخته ها و یادگییر های قبلی خود برای بسط و تعمیم به دیگر مفاهیم استفاده کنند.

روی تخته کلاس سه ستون برای سه حالت جامد، مایع و گاز می کشیم. کمی درباره هریک از حالت های ماده توضیح می دهیم و سپس با کمک دانش آموزان، خصوصیات مربوط به هر یک از حالت های ماده را        می نویسیم در حین کار اشتباه های آن ها را تصحیح می کنیم ، به این معنی که اگر اشتباها خصوصیتی را برای جسم جامدی مثال زدند، با کمی توضیح خصوصیت مورد نظر را برای حالتی از ماده که صحیح است،      می نویسیم . از دانش آموزان می خواهیم تا مثال های متعددی از حالات مواد ارائه کنند خودمان هم در این کار به آن ها کمک می کنیم تا جایی که دانش آموزان کاملا به مفهوم مورد نظر برسند. سعی می کنیم همه ی دانش آموزان در بحث شرکت کنند.

« بچه ها را برای تلاش بیشتر و بررسی دقیق تر هدایت کنید»

 

گام پنجم: ارزشیابی

در این مرحله برای ارزشیابی پایانی از هر گروه می خواهیم توصیف کاملی از حالات مختلف مواد( جامد،مایع و گاز) بنویسند و آن را ارائه دهند. سپس آن را در اختیار گروه دیگر قرار می دهیم و می خواهیم تا بر اساس معیار های تعیین شده از سوی معلم آن را مورد ارزشیابی قرار دهند. از روش خود ارزیابی هم می توانیم استفاده کنیم.

دانش آموزان در پایان اجرای طرح باید بر این نکات مسلط شده باشند:

Ø      تعریف دقیقی از سه حالت ماده ارائه دهند.

Ø      برای هر حالت حداقل پنج مثال ارائه کنند.

Ø      تفاوت ها واحتمالا کاربرد مختصری از هر یک از حالت های ماده را بیان کنند.

 

         

منابع:

ماهنامه رشد آموزش ابتدایی، دوره ی یازدهم، اسفند 86 .

مجموعه کتاب های آموزش فعال علوم ، شماره 11

 

 

نویسنده : جالینوس داوری ; ساعت ۸:۱٤ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٩/٦
تگ ها:
comment نظرات () لینک